UITLEG (STRAAT)NAMEN

1) Boekweitstraat:

Herinnert aan de  boekweitbrandcultuur die bedreven werd vanuit de Marken in de Broekstreek.

2) Breistroekenweg: De naam zou slaan op de stuikheide (stroek) die ter plekke groeide op de Wolvenhaar. Deze struikheide werd verbrand ten behoeve van de brij (de boekweit). Wellicht was het dan brij-stoeken geweest. Aanemelijker lijkt het dat de scheper op deze helling, achter de stuiken zat te breien en van daaruit een prachtig uitzicht had over de schaapskudde op het lager veengedeelte.

3) ‘De Breistroeken’: zie uitleg Breistroekenweg.

4) Haarweg: De Haar betekent: hoge, schrale scherpe zandrug. De Haarweg loopt door het veengebied naar de hoger gelegen zandrug van ons dorp.

5) Hullenzandweg: ‘Hul’ (de Hullen) betekend: Laag drassig weiland. Ten oosten van ‘de Hullen’ ligt het ‘Hullenzand’, waar deze straat weer naar vernoemd is.

6) Kievitstraat: deze straatnaam verwijst naar het gevederte in het veld.

7) Koekoeksdijkje: de grond aan de zuidzijde van de straat was vroeger eigendom van dhr Klaas Koekoek, waar deze straatnaam van afgeleid is. (dhr. Koekoek woonde destijds aan de Verlengde middenraai 67).

8) Koolveen: is afgeleid van het betreffende zwarte veen. (ter hoogte van de kruising Koolveen en de zandweg Hoogeveenseweg/Mantingerweg).

9) Lijsterstraat: zie uitleg Kievitstraat.

10) Mantingerweg: de menweg die door het Mantingerveld liep naar Nieuw Balinge, werd vroeger gebruikt voor o.a. het afvoeren van turf. Vanaf deze plaats waar de turf werd afgegraven heeft men de straat verhard richting Nieuw Balinge en dankt zijn naam daaraan.

11) Meeuwenweg: tussen de Hoogeveenseweg en de Meeuwenweg ligt ook Meeuwenplas die, evenals de straat, de naam dankt aan de uitleg als bij Kievitstraat.

12) Robertusweg: de heer Robertus (Groningen) was vroeger eigenaar van een aantal boerderijen aan de verlengde Middenraai, inclusief de daarachter liggende gronden. Tevens heeft dhr Robertus de financiële bijdrage geleverd om de schoolkinderen gelukkig te maken om te kunnen genieten van (één van de allereerste) schoolreisjes.

13) Sarrasinstraat: Sarrasin is Frans voor boekweit en komt voort uit de Napoleontische tijd. Op kaarten uit het jaar 1811 van het gebied waar Nieuw Balinge ligt, staat de naam ‘Sarrasin’ als gebied waar de boekweitbrandcultuur werd bedreven. Boekweitstraat en Sarrasinstraat lopen parallel; twee verschillende namen, die voor hetzelfde staan.

14) Schepersweg: vroeger woonde in het huis, Breistroekenweg 5, de schaapherder Klaas Kleine waar men deze straatnaam aan verbonden heeft. (Schaapherder = scheper)

15) Verlengde Middenraai: ‘raai’ betekent scheiding / greppel in het hoogveen voor ontwatering.

16) Voornweg: vroeger lag, vanaf de Breistroekenweg richting de verlengde middenraai een voornpad waar de straat naar vernoemd is.

17) Vosseveen: de grond waar deze woningen op gebouwd zijn, was destijds  eigendom van de fam’s Vos. De heer Gerrit Vos die woonde op Verlengde middenraai 53. Zijn zoon Hendrik Vos woonde in het huis ernaast, nr 49.

18) Wolvenhaar: Verwijst naar de jacht in de Middeleeuwen op wolven. Wolven werden naar een hoger gelegen stuk heideveld gedreven; een plaats waar nu ongeveer het Bungalowpark ligt. De Wolvenhaar loopt daar naar toe.

Wetenswaardigheden omtrent geschiedenis en  namen in Nieuw Balinge;

‘De Heugte’: De naam ‘de Heugte’ is destijds gekozen uit vele inzenders. Het dorpshuis is gelegen op het hoge gedeelte van het dorp, ‘op d’heugte’ dus. (heugte = Drents voor ‘hoogte’)

Mekelermeer: Mekelermeer is ontstaan in de ijstijd. Door opstuwend water van onderen werd ook de bovenlaag mee naar boven geduwd. Dit noemt men een vorstheuvel of pingo. Aan het einde van de ijstijd ontdooide de vorstheuvel en wel het eerst aan de bovenzijde. Hierdoor gleed de bovengrond van de heuvel en vormde zich om de pingo een wal. Tenslotte smolt de pingo in zijn geheel en bleef een geul achter die geheel gevuld was met water en later dichtgroeide met veen. Een meer bleef over wat nooit helemaal met veen is dicht gegroeid. De oorzaak hiervan was de grote diepte ooit van 17 meter. Wel ligt op de bodem een metersdikke laag organisch afval, zodat de huidige waterdiepte nog maar 6 meter is. ‘Mekelermeer’ betekend letterlijk vertaald ; ‘groot meer’.

Geschiedenis en namen zo ze in de volksmond werden en worden genoemd:

‘De Boksloot’:

het gedeelte van de Verlengde Middenraai, vanaf de sluis richting Witteveen, werd/wordt hier in Nieuw Balinge ‘De Boksloot’ genoemd, wat is afgeleid van de mensen die vroeger door de verlengde Middenraai spullen vervoerden met hun ‘bok’ (bok = een soort vaartuig). Nog steeds noemen veel inwoners van Nieuw Balinge, dit deel ‘de Boksloot’.

 ‘Jan-Zomer’s-bossie’

Het bosje cq singel vanaf de woningen Meeuwenweg 19 en 23 richting het zandpad nabij het munitiedepot, werd en wordt nog door veel inwoners van Nieuw Balinge als zodanig genoemd. De naam is ontstaan doordat Jan Zomer sr en zijn vrouw Trijntje (Meeuwenweg 19) en hun zoon Jan met zijn vrouw Griet (Meeuwenweg 23) woonachtig waren.

‘Plaggendorp’.

Voordat Nieuw Balinge bestond, stonden op de plaats nabij het huidige munitiedepot, een achttal plaggenhutten wat in de volksmond ’het Plaggendorp’ werd genoemd. Nu, Anno 2008, is men voornemens een replica van zo’n plaggenhut te plaatsen in de buurt van datzelfde gebied.