STICHTING JOODSE WERKKAMPEN BLIJ MET VOORNEMEN WESTERBORK

De stichting Joodse Werkkampen is verheugd over het voornemen van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork om de Joodse werkkampen verder uit de vergetelheid te halen. Die werkkampen vormden in 1942 de opmaat naar de uiteindelijke vernietigingkampen van de nazi’s. Lange tijd is de rol van de ruim 40 werkkampen in Nederland  onderbelicht gebleven. Dankzij het voornemen van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork ziet de Stichting Joodse werkkampen meer draagvlak ontstaan voor de door haar gewenste oprichting van een nationaal museum voor Joodse Werkkampen.

Het streven is museum Bedreigd Bestaan in Nieuw Balinge te realiseren.

Vooral dankzij de inspanningen van de Stichting Joodse Werkkampen zijn er op diverse locaties waar werkkampen stonden reeds monumenten opgericht. ‘In 2002 is de eerste op de locatie van kamp Ybenheer in Fochteloo opgericht’, zegt voorzitter Niek van der Oord van de stichting. Op dezelfde dag, 2 oktober, werd in samenwerking met het Herinneringscentrum in Westerbork een expositie geopend over de Joodse Werkkampen. Een jaar later verscheen het door Van der Oord in opdracht van de stichting geschreven boek ‘Jodenkampen’. Daarin wordt de geschiedenis van diverse werkkampen in het Drents-Friese grensgebeid geschetst. ‘Het boek vulde een witte bladzijde in de vaderlandse geschiedenis in’, stelt Van der Oord. ‘Binnen drie maanden was de hele oplage uitverkocht. Ook in België bleek men erg geïnteresseerd in dit stukje onbekende oorlogsgeschiedenis.’

Er zijn inmiddels diverse locaties waar vroege werkkampen in ons land zijn gemarkeerd met uniforme monumenten. De stichting Joodse Werkkampen zorgde daarvoor in Fochteloo, Elsloo, Diever en Blesdijke. In samenspraak met andere initiatiefnemers staan er inmiddels soortgelijke monumenten bij Norg, Balderhaar en Kloosterhaar, terwijl plaatselijke initiatieven leidden tot monumenten in ondermeer Gijsselte, Vledder, Kremboong en Molengoot.

‘Het was voor ons als stichting onmogelijk op alle 40 locaties een monument te plaatsen. Dat het herinneringscentrum nu álle plaatsen wil markeren juichen wij dan ook zeer toe’, aldus de enthousiaste Van der Oord.

Samen met Westerbork heeft de Stichting geijverd om in Vledder een museum voor Nationale werkkampen van de grond te krijgen. Daar staat nog een barak op de authentieke plaats van het werkkamp. Ook de Heidemaatschappij was een belangrijke partner in dat proces. Inmiddels is gebleken dat een museum op de locatie in Vledder onhaalbaar is. Daarom verplaatste de Stichting Joodse Werkkampen haar vizier naar een alternatieve locatie. Die werd gevonden in het voormalig munitiecomplex in Nieuw Balinge. ‘Daar reageerde de omgeving enthousiast op de plannen van de Stichting Joodse Werkkampen.  Ook andere instanties zien heil in de museumplannen in die omgeving. Op een steenworp afstand van Nieuw Balinge lag het werkkamp Mantinge en in een straal van 12 kilometer rond het complex waren de kampen Kremboong, Geesbrug, Stuifzand en Orvelte gesitueerd. Bovendien is het voormalig kampterrein  Westerbork ook in de nabije omgeving.

De Stichting Joodse Werkkampen verwacht dat de vorige week gepresenteerde voornemens van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork de door haar gewenste hernieuwde aandacht voor de werkkampen flink zal aanwakkeren. Samen met haar partners Stichting Militair Erfgoed en DPA (Dutch Peace Army) wordt de komende periode gekeken hoe museum Bedreigd Bestaan in Nieuw Balinge verder kan worden ingevuld.